Naukowcy z King’s College London i University of Reading zadali sobie proste pytanie: co się stanie, jeśli osoby po 65. roku życia przez trzy miesiące będą codziennie dostawać dzikie borówki?

Wyniki opublikowali w 2023 roku w czasopiśmie naukowym „American Journal of Clinical Nutrition”.

Jak przebiegało badanie

Wzięło w nim udział 61 zdrowych kobiet i mężczyzn w wieku od 65 do 80 lat. Połowa z nich codziennie wypijała napój z 26 g liofilizowanego proszku z całych dzikich borówek. Odpowiada to mniej więcej 178 g świeżych borówek. Druga połowa piła placebo – napój, który wyglądał i smakował tak samo, zawierał tyle samo błonnika, cukrów i witaminy C, ale nie było w nim borówek.

Przez cały czas trwania badania ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto pije który napój. Badanie trwało dwanaście tygodni.

Co ustalili naukowcy

U osób, które piły napój z borówek, w porównaniu z grupą placebo:

• poprawiła się funkcja naczyń krwionośnych, czyli zdolność tętnic do elastycznego rozszerzania się, gdy organizm potrzebuje więcej krwi,
• obniżyło się skurczowe ciśnienie krwi – średnio o 3,6 mmHg w pomiarach prowadzonych przez cały dzień,
• poprawiło się bezpośrednie odtwarzanie zapamiętanych słów oraz szybkość i dokładność w zadaniach wymagających przełączania uwagi.

Naukowcy przypisują to niebieskim barwnikom borówek, czyli antocyjanom. We krwi i w moczu uczestników, którzy pili napój z borówek, znaleźli ich znacznie więcej niż w grupie placebo.

Co to oznacza, a czego nie

To jedno rzetelne badanie: dobrze zaplanowane, z podwójnie ślepą próbą i grupą placebo. Nie oznacza to jednak, że borówki wyleczą nadciśnienie albo zatrzymają starzenie. Uczestników było 61, wszyscy byli zdrowi i wszyscy mieli ponad 65 lat. U osób młodszych albo zmagających się z chorobami wyniki mogą wyglądać inaczej.

Ciekawe jest raczej to, że nawet napój z całych borówek, a nie wyizolowane substancje w kapsułkach, w ciągu trzech miesięcy zmienił mierzalne parametry. I to, że chodziło właśnie o dzikie borówki – drobne owoce, których nikt nie sadzi i które rosną same na rozległych równinach Kanady i północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych. Wielu z nas na hasło „dzikie borówki” od razu pomyśli o jagodach leśnych: wakacjach u babci, zbieraniu jagód w lesie i fioletowych ustach po jagodziankach. Borówki z badania to jednak inny, północnoamerykański gatunek.

Dzikie borówki stanowią też 50 % nadzienia batonów gfBar. Baton nie jest jednak napojem z badania: zawiera inną ilość borówek i nie przypisujemy mu wyników tego badania. Dlaczego do gfBar wybraliśmy właśnie dzikie borówki z Kanady, piszemy w artykule Dzikie borówki z Nowej Szkocji.

Źródło: Wood E. i in., Wild blueberry (poly)phenols can improve vascular function and cognitive performance in healthy older individuals: a double-blind randomized controlled trial. American Journal of Clinical Nutrition, 2023. Link do badania (w języku angielskim)